در این مقاله از پارس تکین به عنوان یکی از تأمینکنندگان تخصصی کابل فشار متوسط در ایران، بهصورت کاملاً بیطرفانه اما دادهمحور بررسی میکنیم که آیا کابل فشار متوسط خشک (XLPE) یا کابل فشار متوسط روغنی (Paper Oil) برای پروژه شما سود بیشتری ایجاد میکند؟
تفاوت کابل فشار متوسط خشک و روغنی در یک نگاه
کابلهای فشار متوسط برای انتقال و توزیع توان در محدوده ولتاژی بین ۱ تا ۳۳ کیلوولت طراحی میشوند. تفاوت اصلی کابل خشک و روغنی در نوع عایق و نحوه حفظ پایداری الکتریکی آن است.
- کابل خشک: از عایق پلیاتیلن کراسلینک شده (XLPE) بهره میبرد که بدون نیاز به مواد روغنی در لایه عایق، پایداری فوقالعادهای در برابر حرارت و رطوبت دارد.
- کابل روغنی: دارای عایق کاغذی آغشته به روغن (Paper Insulated, Oil Filled) است که با تزریق و جریان روغن در سیستم، ولتاژ را پایدار نگه میدارد.
در ادامه بهصورت تفکیکی و فنی، ساختار هرکدام را بررسی میکنیم.
ساختار داخلی و نوع عایق هر کابل
عایق XLPE در کابل خشک؛ مقاومت در برابر حرارت و رطوبت
در کابلهای خشک فشار متوسط، لایه عایق از جنس پلیاتیلن کراسلینک شده (XLPE) است. این ماده با فرآیند پخت حرارتی، زنجیرههای ملکولی پلیاتیلن را به هم متصل میکند و نتیجه آن مقاومت دمایی بالا (تا ۹۰ درجه سانتیگراد در کار دائم) و تحمل میدان الکتریکی بالا است. کابلهای XLPE در برابر نفوذ رطوبت و نمک هم مقاومت عالی دارند و نیازی به سیستم روغنرسانی پیچیده ندارند.
عایق کاغذ آغشته به روغن در کابل روغنی
در مقابل، عایق کابلهای روغنی از کاغذ مخصوص آغشته به روغن معدنی ساخته شده است. این روغن نقش دوگانهای دارد: هم رسانایی عایق را کاهش میدهد و هم مانع از تشکیل تخلیه جزئی درون ساختار میشود. اما نگهداری این کابلها به سیستمهای خاصی شامل مخازن روغن و تجهیزات کنترل فشار نیاز دارد و در صورت نشت یا افت فشار روغن، عملکرد کابل به شدت آسیب میبیند.
مزایا و معایب کابل خشک در پروژههای صنعتی
- نصب آسان و سریع بدون تجهیزات جانبی روغن
- مقاومت بالا در برابر رطوبت و گرما
- عدم نیاز به نگهداری مداوم یا سیستم پایش فشار
- وزن کمتر و انعطافپذیری بالاتر در کابلکشی
- ایمنی بالاتر در برابر آتشسوزیهای موضعی
نقطهضعف: نسبت به برخی کابلهای روغنی، در ولتاژهای بسیار بالا (بیش از ۲۳۰ کیلوولت) افت الکتریکی بیشتری دارد، اما در محدوده ۱۰ تا ۳۳ کیلوولت که اکثر پروژههای صنعتی کشور در آن قرار دارند، عملکرد XLPE بهمراتب باصرفهتر است.
مزایا و معایب کابل روغنی در شبکههای توزیع
- پایداری بسیار بالا در ولتاژهای سنگین و شرایط خاص (مثلاً نیروگاهها یا پستهای اصلی)
- کاهش خطر تخلیه جزئی در طول مسیر در صورت کنترل صحیح فشار روغن
- کارکرد قابل اتکا در شبکههای زیرزمینی قدیمی که با استانداردهای Paper Insulated طراحی شدهاند
نقطهضعف: نیاز مستمر به سیستم روغن، هزینه نگهداری بالا، حساسیت به نشت و آلودگی، و دشواری تعمیر در مسیرهای طولانی. در واقع اگر پروژه دارای محدودیت فضا یا شرایط سخت نگهداری باشد، کابل روغنی میتواند به چالشی پرهزینه تبدیل شود.
کدام کابل برای پروژه شما ۵۰ میلیون سود بیشتر دارد؟ تحلیل اقتصادی واقعی
در یک پروژه نمونه با نیاز کابل ۲۰ کیلوولت به طول ۲۰۰۰ متر، تفاوت هزینه بین دو نوع کابل و اثر آن بر کل بودجه پروژه بررسی شد. فرضیات بر مبنای قیمتهای بازار در سال ۱۴۰۵ و دادههای تجربی واحد فنی پارس تکین تنظیم شده است.
| ویژگی | کابل خشک (XLPE) | کابل روغنی (Paper Oil) | برنده اقتصادی |
|---|---|---|---|
| قیمت هر متر کابل | ۸۵۰,۰۰۰ تومان | ۷۵۰,۰۰۰ تومان | روغنی (ارزانتر در خرید) |
| هزینه نگهداری سالانه | ۰ تومان (بدون نیاز به روغن) | ۸ میلیون تومان | خشک |
| طول عمر مفید | ۳۰ سال | ۲۰ سال | خشک |
| توقف تولید ناشی از خطا | حداقل | بالا در صورت نشت روغن | خشک |
| جمع کل هزینه پنجساله | ۱.۷ میلیارد تومان | ۱.۸۵ میلیارد تومان | ۵۰ میلیون تومان صرفهجویی با کابل خشک |
نتیجه واضح است: اگرچه کابل روغنی در مرحله خرید اولیه کمی ارزانتر است، اما هزینه نگهداری، توقف تولید و محدودیتهای فنی باعث میشود کابل XLPE در بازه پنجساله حدود ۵۰ میلیون تومان صرفهجویی واقعی برای پروژه داشته باشد.
توصیه متخصصان پارس تکین برای انتخاب نوع کابل
کدام پروژهها بهتر است از کابل خشک استفاده کنند؟
- پروژههای صنعتی با نیاز به اطمینان بالا و دسترسی دشوار
- محیطهای مرطوب یا دارای تماس با خاک و نم
- کارخانهها، شهرکهای صنعتی، پتروشیمیها، و صنایع غذایی
چه زمانی کابل روغنی گزینه اقتصادیتری است؟
- شبکههایی با طراحی قدیمی مبتنی بر کابلهای کاغذی
- پستهای برق جایی که تعویض کامل سیستم ممکن نیست
- پروژههایی با مدت اجرای کم و بودجه محدود
متخصصان پارس تکین همیشه توصیه میکنند انتخاب نوع کابل بر اساس شرایط محیطی، دوره بهرهبرداری و برنامه نگهداری انجام شود. در بیش از ۷۰٪ پروژههایی که تیم فنی ما بررسی کرده است، کابل خشک XLPE انتخاب بهینهای از نظر فنی و اقتصادی بوده است.
نکات مهم هنگام خرید کابل فشار متوسط
- توجه به افت ولتاژ مجاز در طول مسیر انتقال (معمولاً کمتر از ۵٪)
- اطمینان از استاندارد ساخت (IEC 60502‑2 یا ISIRI 3569‑2)
- ضخامت واقعی عایق نسبت به سطح مقطع
- برند معتبر سازنده و گارانتی اصالت کابل
- مشورت با کارشناسان فنی قبل از انتخاب سطح ولتاژ
پارس تکین با ارائه مشاوره رایگان فنی و همکاری با برندهای معتبر داخلی و خارجی در حوزه کابلهای فشار ضعیف، متوسط و قوی، میتواند انتخابی امن و اقتصادی را برای پروژه شما تضمین کند.
جمعبندی کابل فشار متوسط خشک یا روغنی؟
انتخاب بین کابل فشار متوسط خشک یا روغنی، دیگر فقط یک مسئله فنی نیست، بلکه تصمیمی استراتژیک برای حفظ بازدهی مالی پروژه شما است. تحلیل واقعی نشان داد که کابل خشک XLPE با وجود هزینه اولیه کمی بالاتر، در افق چندساله موجب صرفهجویی متوسط ۵۰ میلیون تومان در هر پروژه مشابه میشود.
پیشنهاد پارس تکین: برای محاسبه دقیق سود و انتخاب نوع کابل مناسب، کافیست با مشاوران ما تماس بگیرید. کارشناسان فنی پارس تکین آمادهاند تا بر اساس مشخصات پروژهتان، بهصورت رایگان نوع بهینه کابل را معرفی کنند.
با انتخاب درست کابل فشار متوسط، نهتنها از بروز خطاهای پرهزینه جلوگیری میکنید، بلکه کیفیت و پایداری برقرسانی پروژه را برای سالها تضمین خواهید کرد.
